String of micro-omvormer: het verschil bij schaduw en levensduur

Een stringomvormer zet de stroom van een hele rij panelen tegelijk om. Bij micro-omvormers heeft ieder paneel zijn eigen omvormer, zodat één beschaduwd paneel de rest niet omlaag trekt.^MC Micro-omvormers gaan zo'n 25 jaar mee, een centrale omvormer zo'n 12 jaar.^MC Power optimizers zitten ertussenin.

De begrippen

Eerst de woorden, want die lopen in folders vaak door elkaar.

• Omvormer: zet de gelijkstroom van je panelen om in de wisselstroom van het net.^MC
• String: een rij panelen die in serie is geschakeld. Bij grotere systemen gaan meer strings naar één stringomvormer.^MC
• MPPT: een regelaar in de omvormer die zorgt dat je panelen zoveel mogelijk stroom leveren bij het licht en de temperatuur van dat moment. Een omvormer heeft er een of meer.^MC
• Micro-omvormer: een kleine omvormer per paneel, meestal onder het paneel op de rail.^MC
• Power optimizer: een MPPT per paneel, gekoppeld aan een centrale omvormer. In sommige panelen zit hij al ingebouwd.^MC
• Hybride omvormer: een omvormer die ook een thuisbatterij kan aansturen. Zie hybride omvormer en thuisbatterij.

Hoe een stringomvormer werkt

Bij een stringomvormer lopen de panelen in een of meer rijen naar één kast. Die hangt vaak op zolder of in de garage. Alle stroom van de rij komt daar samen en wordt in één keer omgezet. Dat is de gewone opbouw in veel Nederlandse huizen.

Het nadeel zit in de rij. Panelen in serie werken als een ketting. Valt er schaduw op één paneel, dan kan dat de opbrengst van de hele rij drukken. De MPPT in de omvormer zoekt het beste werkpunt voor de hele string, niet voor elk paneel apart.^MC

Het voordeel is eenvoud. Er hangt één apparaat binnen, dat je kunt zien, horen en stofvrij houden. Gaat hij stuk, dan vervang je één kast zonder het dak op te hoeven. Wel moet je erop rekenen dat dat gebeurt: een centrale omvormer moet je na zo'n 12 jaar vervangen.^MC Wat dat kost, lees je in omvormer vervangen.

Hoe micro-omvormers werken

Bij micro-omvormers heeft ieder paneel zijn eigen omvormer. Een beschaduwd paneel zorgt er dan niet voor dat het hele systeem minder produceert.^MC Uit het dak komt al wisselstroom.

Milieu Centraal raadt micro-omvormers aan als je van tevoren weet dat er schaduw op je panelen valt.^MC Denk aan een schoorsteen, een dakkapel of een boom bij de buren. Ze gaan ook langer mee: wel zo'n 25 jaar. Je hoeft ze dus niet te vervangen tijdens de levensduur van je panelen.^MC

De keerzijde: de omvormers liggen op het dak. Gaat er toch een stuk, dan moet er iemand bij dat ene paneel kunnen. En er zijn veel kleine apparaten in plaats van één.

Power optimizers: de tussenvorm

Wil je de voordelen van micro-omvormers bij schaduw, maar toch één omvormer binnen? Dan zijn er power optimizers. Elk paneel krijgt een eigen MPPT, en de stroom gaat daarna naar een centrale omvormer. Ze zijn meestal goedkoper dan micro-omvormers.^MC Voor de levensduur geldt dan nog steeds dat de centrale omvormer na zo'n 12 jaar aan vervanging toe is.^MC

Naast elkaar

Welke past bij jouw dak?

Drie vragen helpen je kiezen.

1. Valt er schaduw op een deel van je panelen? Ja: micro-omvormers of optimizers.^MC Nee: een stringomvormer is meestal genoeg.
2. Liggen je panelen op meer dan één dakvlak? Panelen op het oosten en westen leveren hun stroom op andere momenten. Een omvormer heeft een of meer MPPT's;^MC vraag of elk dakvlak een eigen MPPT krijgt. Oost-west levert zo'n 10% minder op dan zuid, maar de stroom valt beter samen met je verbruik.^NBNL
3. Vervang je nu een kapotte omvormer? Dan kies je vaak voor wat er al ligt. Overstappen naar micro-omvormers betekent werk op het dak bij elk paneel. Wil je later een batterij, kijk dan ook naar een hybride omvormer.

Is je installatie groter dan 4 kWp, dan kan een driefase-omvormer de kans op afschakelen door hoge netspanning verkleinen.^NBNL Daarover meer in netspanning te hoog.

Storing zoeken, per soort

De soort omvormer bepaalt ook hoe je een storing merkt. Bij een stringomvormer zie je het aan één apparaat: geen groen lampje of een melding op het scherm. Aan het groene lichtje zie je dat de omvormer actief is.^MC Valt hij uit, dan levert de hele string niets meer. Dat merk je snel.

Bij micro-omvormers valt bij een storing vaak maar één paneel uit. De rest levert gewoon door. Dat is fijn voor je opbrengst, maar je ziet het minder snel. Kijk daarom in de app per paneel, als je installatie dat laat zien. En vergelijk je meterstanden met de verwachte opbrengst. Daalt die met meer dan 10%, laat dan panelen en omvormers nakijken.^MC

Meldingen zoals netspanning te hoog of een isolatiefout komen bij alle soorten voor. Wat ze betekenen staat in de gids storing en meldingen.

Waar de omvormer hangt

Bij een stringomvormer kies je zelf de plek. Milieu Centraal raadt aan hem dicht bij de panelen te hangen; staat hij ver weg, dan verlies je wat opbrengst. Geef hem ruimte voor vrije luchtstroom, want een te warme omvormer werkt minder efficiënt.^MC Houd hem stofvrij, dan gaat hij langer mee.^MC Een zolder onder de pannen wordt in de zomer heet. Let daar dus op.

Alle soorten op een rij staan in de gids string, micro of hybride.

Veelgestelde vragen

Wat is beter: string of micro?

Bij schaduw micro-omvormers of optimizers. Zonder schaduw volstaat meestal een stringomvormer.^MC

Hoe lang gaan micro-omvormers mee?

Zo'n 25 jaar, tegen zo'n 12 jaar voor een centrale omvormer.^MC

Zijn optimizers goedkoper dan micro-omvormers?

Meestal wel, volgens Milieu Centraal.^MC Bedragen noemen we niet: daar vonden we geen onafhankelijke bron voor.

Maakt een omvormer geluid?

Een beetje: tikken bij het opstarten of zacht zoemen is normaal.^MC